Voorlader of bovenlader: wat is het verschil?

Bij een voorlader zit de ronde vuldeur aan de voorkant. Dit is het type wasmachine dat je in Nederland het vaakst tegenkomt.

Bij een bovenlader open je eerst een deksel aan de bovenkant van de machine. Bij de Europese bovenladers die hier worden verkocht, zit daaronder een horizontale wastrommel met deuren die je opent om het wasgoed in de trommel te leggen.

Dat laatste is belangrijk, omdat online informatie over Amerikaanse ‘top-load washers’ niet automatisch op Nederlandse bovenladers van toepassing is. In de Verenigde Staten komen ook machines voor met een verticale trommelconstructie en eventueel een centrale agitator. Dat is een ander ontwerp.

Voor de Nederlandse keuze zijn vooral deze verschillen relevant:

De exacte maten verschillen natuurlijk per model.

Een bovenlader bespaart vooral breedte. Een voorlader geeft juist meer vrijheid met de ruimte boven de machine.

Dat hangt af van welke ruimte je tekortkomt.

Heb je maar ongeveer 45 cm breedte beschikbaar, dan kan een bovenlader een oplossing zijn waar een standaard voorlader van ongeveer 60 cm simpelweg niet past.

Bovenladers die momenteel in Nederland worden verkocht zijn vaak rond:

• 40 cm breed;
• 60 cm diep;
• 90 cm hoog.

Een bovenlader is dus vooral smal. Hij is niet noodzakelijk veel minder diep dan een voorlader.

Dat verschil wordt vaak vergeten.

Een voorlader neemt meer breedte in, maar heeft een ander ruimtevoordeel. Omdat je de machine aan de voorkant opent, kan de bovenkant beschikbaar blijven.

Daardoor kun je een geschikte voorlader bijvoorbeeld:

• onder een passend werkblad plaatsen;
• onder een plank plaatsen als voldoende installatievrijheid overblijft;
• gebruiken als onderste apparaat in een waszuil.

Bij een bovenlader moet het deksel helemaal omhoog kunnen.

Meet daarom niet alleen de nis waarin de gesloten machine past. Controleer ook:

voorlader → kan de deur aan de voorkant volledig open?

bovenlader → kan het bovendeksel volledig open?

Denk bij een bovenlader bijvoorbeeld aan een plank, cv-leiding, schuin dak of kast boven de machine.

Een smalle nis is dus een sterk argument vóór een bovenlader. Beperkte hoogte is juist een belangrijk argument ertegen.

Hier heeft de voorlader in de huidige Nederlandse markt een duidelijk praktisch voordeel: er is veel meer keuze in vulgewicht.

Voorladers zijn verkrijgbaar met relatief kleine trommels, maar ook met 9, 10, 11 kg en nog grotere capaciteiten.

Bij bovenladers is het aanbod veel beperkter.

Actuele bovenladers in Nederland hebben doorgaans ongeveer 6 of 7 kg vulgewicht.

Dat is niet omdat het principe van bovenladen technisch betekent dat er nooit meer dan 7 kg in een machine zou kunnen. Het is vooral de manier waarop het huidige Europese aanbod is opgebouwd.

Voor iemand die normale kleinere ladingen wast kan 6 of 7 kg voldoende zijn.

Was je regelmatig:

• grote hoeveelheden kleding;
• veel handdoeken;
• bedden- en linnengoed;
• grote gezinsladingen;

dan biedt een voorlader veel meer mogelijkheden om een grotere trommel te kiezen.

Maar koop ook niet automatisch zoveel mogelijk kilogram.

Het juiste vulgewicht hangt af van hoeveel droog wasgoed je normaal daadwerkelijk tegelijk wast. Hoe je dat bepaalt, hoort bij de aparte uitleg over vulgewicht.

Het voordeel van de voorlader is hier dus vooral keuzevrijheid. Niet ieder huishouden heeft daadwerkelijk 9 of 10 kg nodig.

Hier worden online veel te snelle conclusies getrokken.

Je kunt niet betrouwbaar zeggen:

• ‘een voorlader is altijd energiezuiniger’;
• ‘een bovenlader maakt altijd meer lawaai’;
• ‘een voorlader centrifugeert altijd beter’.

Er bestaan tegenwoordig bijvoorbeeld bovenladers met energieklasse A, koolborstelloze invertermotoren en hoge centrifugetoerentallen.

Voor energieverbruik vergelijk je daarom de concrete gegevens op het energielabel:

• energieklasse;
• kWh per 100 Eco 40-60-cycli;
• waterverbruik per cyclus.

Voor geluid kijk je naar het aantal dB tijdens centrifugeren en de bijbehorende geluidsemissieklasse.

En voor centrifugeren is alleen het maximale aantal toeren niet voldoende; het uiteindelijke restvocht is belangrijker voor hoe nat het wasgoed uit de machine komt.

En het wasresultaat?

Ook daar zou ik niet stellen dat de constructie alleen bepaalt hoe schoon de was wordt.

De Consumentenbond meldt wel dat de kleine groep bovenladers die zij hebben getest gemiddeld minder goed waste dan een standaard voorlader en dat de programma's relatief lang duurden.

Daar hoort een belangrijke nuance bij: bovenladers worden weinig verkocht en de Consumentenbond test er daarom maar weinig.

Dat is dus nuttige informatie over de momenteel geteste modellen, maar geen bewijs dat iedere bovenlader door zijn constructie slechter moet wassen.

Wil je prestaties vergelijken, kijk dan naar het exacte apparaat. Het type deur is geen vervanging voor een goede producttest of concrete specificaties.

Een bovenlader wordt vaak aangeprezen omdat je minder hoeft te bukken.

Dat voordeel bestaat, maar verdient iets meer nuance.

Bij een voorlader zit de opening laag aan de voorkant. Voor het in- en uitladen moet je daardoor vooroverbuigen of door je knieën.

Bij een bovenlader staat de opening hoger. Je hoeft niet eerst voor de lage deur te gaan zitten, maar je moet wel van bovenaf in de trommel reiken om kleding onderin te pakken.

Wat prettiger werkt hangt daardoor ook af van:

• je lengte;
• hoe diep je gemakkelijk kunt reiken;
• de hoogte van de machine;
• de plaats waar hij staat.

Moderne bovenladers kunnen het gebruik gemakkelijker maken met bijvoorbeeld automatische trommelpositionering. Daarbij stopt de trommel na het programma zo dat de opening bereikbaar is.

Er bestaan ook systemen waarbij de binnentrommeldeuren gecontroleerd of zachter openen.

Voorladers hebben weer andere praktische voordelen.

De grote opening aan de voorkant kan prettig zijn voor omvangrijk textiel. Bovendien kun je de bovenkant van een vrijstaande voorlader gebruiken binnen de beperkingen van de fabrikant of er bij geschikte apparaten een droger boven plaatsen.

Kan je tijdens het wassen gemakkelijker iets toevoegen aan een bovenlader?

Niet automatisch.

Dat de klep boven zit betekent niet dat je hem op ieder moment van een lopend programma kunt openen. Ook een bovenlader heeft een deurvergrendeling en veiligheidsvoorwaarden.

Sommige machines kunnen tijdens een geschikt moment worden gepauzeerd en geopend, maar dat is een model- en programmafunctie, geen gegarandeerd voordeel van iedere bovenlader.

Voor de meeste mensen wordt de keuze eigenlijk al door de opstelruimte bepaald.

Kies eerder een bovenlader als:

• een normale voorlader simpelweg te breed is;
• je voldoende vrije ruimte boven de machine hebt;
• 6 of 7 kg bij jouw normale was past;
• laden vanaf boven voor jou prettiger werkt;
• je geen droger boven op de machine wilt plaatsen.

Kies eerder een voorlader als:

• 60 cm breedte geen probleem is;
• je meer keuze in capaciteit wilt;
• je 8 kg of meer nodig hebt;
• je specifieke functies zoekt;
• de machine onder een werkblad moet;
• je een wasmachine en droger wilt stapelen.

Daarna vergelijk je de machines op hun eigen prestaties.

Kijk dus alsnog naar:

• energieverbruik;
• waterverbruik;
• geluidsniveau;
• centrifugeresultaat;
• programma's;
• functies die je daadwerkelijk gebruikt.

Een bovenlader is vooral een slimme oplossing voor een smalle opstelplaats. Heb je voldoende ruimte voor een normale voorlader, dan geeft die op de huidige Nederlandse markt aanzienlijk meer keuze in capaciteit, modellen en functies.