Koud wassen: wordt kleding dan goed schoon?

“Koud wassen” wordt op verschillende manieren gebruikt.

Bij een echte koude instelling verwarmt de wasmachine het binnenkomende water niet. De uiteindelijke watertemperatuur hangt dan mede af van de temperatuur van het leidingwater.

Andere wasmachines bieden een programma van bijvoorbeeld:

• 15 °C;
• 20 °C;
• of een andere lage temperatuur.

Dat is niet precies hetzelfde als een volledig onverwarmde koude was.

Ook 30 °C wordt vaak onder wassen op lage temperatuur geschaard, maar bij een ingesteld programma van 30 °C kan de machine het water wel verwarmen.

Voor deze uitleg bedoelen we met koud wassen daarom vooral:

wassen zonder actieve verwarming of op een zeer lage ingestelde temperatuur van ongeveer 15 tot 20 °C.

Dat onderscheid is belangrijk. Een advies over “koud wassen” vertelt anders niet precies welk programma er bedoeld wordt.

Dat kan, maar het hangt vooral af van hoe vuil het wasgoed is.

Een shirt dat je een paar uur hebt gedragen vraagt iets heel anders van een wasprogramma dan een broek met modder, een keukendoek met voedselresten of kleding met hardnekkige vlekken.

Bij nauwelijks of licht vervuilde kleding kan koud wassen voldoende zijn om:

• alledaags vuil te verwijderen;
• lichte geuren te verminderen;
• zweet- en stofresten uit licht gedragen kleding te wassen;
• kleding op te frissen.

Temperatuur is namelijk niet het enige dat kleding schoonmaakt.

Tijdens het wassen werken ook:

• wasmiddel om vuil los te maken en in het waswater te houden;
• trommelbeweging om het wasgoed mechanisch te behandelen;
• water om vuil af te voeren;
• tijd waarin het programma zijn werk kan doen.

Daarom betekent een lagere temperatuur niet automatisch een vieze was.

Maar het omgekeerde geldt ook:

koud wassen is niet automatisch voldoende omdat moderne wasmiddelen bij lage temperaturen kunnen werken.

Hoe zwaarder de vervuiling, hoe belangrijker het wordt om programma, temperatuur, wasmiddel en eventuele vlekbehandeling op die vervuiling af te stemmen.

Koud wassen is vooral interessant voor wasgoed dat geen intensieve reiniging nodig heeft.

Denk bijvoorbeeld aan:

• kleding die je kort hebt gedragen;
• shirts of broeken zonder zichtbare vlekken;
• donkere en gekleurde kleding die je vooral wilt opfrissen;
• geschikt textiel dat volgens het waslabel op een lage temperatuur gewassen mag worden.

Een lagere temperatuur kan bovendien gunstig zijn voor textiel dat gevoelig is voor warmte.

Maar maak ook hier geen algemene regel van.

Wol, zijde en andere gevoelige materialen hebben niet alleen een lage temperatuur nodig, maar vaak ook een speciaal mild programma met minder mechanische beweging.

Een wollen trui in een intensief katoenprogramma op 20 °C wordt dus niet automatisch goed behandeld alleen omdat het water koud is.

Controleer daarom altijd:

1. Mag het kledingstuk in de wasmachine?
2. Welk programma schrijft het waslabel voor?
3. Wat is de maximale temperatuur?

De temperatuur in het wassymbool is een maximum. Staat er bijvoorbeeld 40 °C, dan mag je het kledingstuk in principe ook op een lagere temperatuur wassen.

Dat betekent alleen niet dat iedere vlek bij die lagere temperatuur ook gegarandeerd verdwijnt.

Koud wassen wordt minder geschikt zodra je meer van de wasbeurt vraagt dan alleen normaal dagelijks schoonmaken.

Kies niet automatisch voor de koudste stand bij:

• sterk vervuild wasgoed;
• hardnekkige vlekken die bij koud wassen blijven zitten;
• wasgoed met hardnekkige geuren;
• textiel waarvoor vanwege de situatie extra hygiëne nodig is.

Dat betekent niet dat je iedere moeilijke vlek simpelweg warmer moet wassen.

Het soort vlek telt mee.

Sommige vlekken vragen juist om een specifieke voorbehandeling. Bij bloed is bijvoorbeeld koud water voor de eerste behandeling vaak verstandiger dan heet water.

Gebruik daarom niet de regel:

“hoe viezer de kleding, hoe heter de was.”

Een betere aanpak is:

bekijk het soort vervuiling → behandel een lastige vlek gericht → kies daarna een geschikt programma en de laagste temperatuur die voor het gewenste resultaat werkt.

Wanneer vanwege ziekte, besmetting of andere hygiënische omstandigheden bewust een hogere temperatuur nodig is, hoort dat niet meer bij koud wassen. Daarvoor gelden aparte adviezen, vaak rond een volledig programma op 60 °C.

Hier ligt het grootste duidelijke voordeel.

Een wasmachine gebruikt elektriciteit om onder andere de trommel, pomp en elektronica aan te sturen, maar het verwarmen van waswater vraagt veel energie.

Bij een koude was hoeft het verwarmingselement weinig of helemaal niet te verwarmen.

Daardoor verbruikt een koud programma doorgaans minder elektriciteit dan een vergelijkbaar warmer programma.

Hoeveel je precies bespaart is niet met één betrouwbaar percentage voor alle machines aan te geven.

Het verbruik hangt onder andere af van:

• de wasmachine;
• het gekozen programma;
• de hoeveelheid water;
• de belading;
• programmaduur;
• de daadwerkelijk bereikte temperatuur.

Daarom zou je een claim als:

“wassen op 20 °C bespaart altijd 60%”

niet als algemene regel moeten gebruiken.

De praktische conclusie is eenvoudiger:

is je kleding nauwelijks vuil en krijg je die koud goed schoon, dan is verwarmen naar 30 of 40 °C onnodig energiegebruik.

Maar moet je dezelfde lading vervolgens opnieuw wassen omdat het resultaat onvoldoende was, dan verdwijnt een deel van dat voordeel weer.

Bij koud wassen wordt een goede combinatie van programma en wasmiddel extra belangrijk.

Gebruik een geschikt wasmiddel

Controleer op de verpakking vanaf welke temperatuur het wasmiddel gebruikt kan worden.

Niet ieder wasmiddel en iedere dosering is voor iedere temperatuur en vervuiling hetzelfde.

Doseer volgens:

• de hoeveelheid wasgoed;
• de vuilgraad;
• de waterhardheid.

Extra wasmiddel toevoegen omdat je koud wast is niet automatisch beter. Overdoseren kan juist wasmiddelresten, extra schuim en slecht spoelen veroorzaken.

Kies een volledig programma wanneer dat nodig is

Een koud programma hoeft geen snelwasprogramma te zijn.

Temperatuur en programmaduur zijn twee verschillende dingen.

Wil je een normale lading koud wassen, controleer dan hoeveel wasgoed het programma aankan en waarvoor de fabrikant het programma bedoeld heeft.

Behandel hardnekkige vlekken apart

Eén vlek hoeft geen reden te zijn om de complete trommel warmer te wassen.

Gebruik waar nodig een geschikte vlekbehandeling en volg daarbij de voorschriften van het kledingstuk en het gebruikte middel.

Houd de wasmachine zelf schoon

Wie bijna uitsluitend op lage temperaturen wast, moet ook aandacht blijven houden voor machineonderhoud.

Wasmiddelresten, huidvetten en ander vuil kunnen zich in de machine ophopen. Fabrikanten adviseren daarom regelmatig onderhoud, bijvoorbeeld met een speciaal trommelreinigingsprogramma of een hete onderhoudswas.

Welke temperatuur en welk middel daarvoor geschikt zijn, verschilt per wasmachine.

Volg dus de onderhoudsinstructies van jouw model in plaats van standaard iedere maand een willekeurige lege kookwas te draaien.