Hoe werkt een beladingssensor in een wasmachine?

Een wasmachine hoeft niet iedere wasbeurt met dezelfde hoeveelheid wasgoed te draaien.

De ene keer zit de trommel bijna vol met handdoeken, de andere keer was je maar een paar broeken en shirts. Een beladingssensor helpt de machine om daar rekening mee te houden.

Bij veel systemen gebeurt na het starten eerst een vorm van beladingsherkenning. De wasmachine bepaalt daarmee hoe groot de lading ongeveer is.

Vervolgens kan de programmaregeling onder andere invloed hebben op:

• de hoeveelheid water;
• de programmaduur;
• het verloop van het programma.

Welke onderdelen daadwerkelijk worden aangepast verschilt per fabrikant, model en gekozen programma.

AEG noemt bijvoorbeeld ProSense, dat de grootte van de lading meet en daarop de wastijd en het water- en energieverbruik aanpast. Bosch gebruikt bij ActiveWater Plus automatische beladingsdetectie om de benodigde hoeveelheid water op de lading af te stemmen.

Het voordeel is vooral dat een machine met een grote trommel niet bij iedere kleine was hoeft te werken alsof hij volledig gevuld is.

Een beladingssensor maakt van een kleinere was dus geen volle was op hetzelfde verbruiksniveau, maar hij kan het programma beter afstemmen op wat er werkelijk in de trommel zit.

Fabrikanten gebruiken woorden als ‘wegen’, ‘beladingsmeting’ en ‘beladingsherkenning’ vaak naast elkaar.

Bij sommige machines spreekt de fabrikant expliciet van het wegen van de lading. AEG geeft bijvoorbeeld aan dat ProSense iedere lading automatisch weegt. LG beschrijft eveneens dat bepaalde AI DD-wasmachines het gewicht van het wasgoed bepalen voordat ze de wasbewegingen aanpassen.

Dat betekent niet dat iedere wasmachine onder de trommel een gewone weegschaal heeft die je simpelweg een exact aantal kilogram laat zien.

De technische manier waarop een machine de belading bepaalt verschilt per ontwerp en wordt door fabrikanten niet altijd volledig gespecificeerd.

Daarom is het beter om ‘beladingssensor’ praktisch te zien als:

een systeem waarmee de machine informatie over de hoeveelheid wasgoed verzamelt en die informatie gebruikt voor de programmaregeling.

Ook zie je niet altijd een exact getal zoals 4,3 kg op het display.

Sommige modellen laten alleen zien dat de belading wordt gemeten, andere geven een beladingsadvies of passen zonder verdere melding automatisch het programma aan.

Verwar deze functie bovendien niet met het maximale vulgewicht van de wasmachine. Een 9 kg wasmachine blijft een machine met een maximale capaciteit van 9 kg voor programma's waarvoor die capaciteit geldt. De sensor bepaalt vooral hoe de machine met een kleinere daadwerkelijke lading omgaat.

De eenvoudigste vorm van beladingsherkenning draait vooral om water en tijd.

Als er weinig wasgoed in de trommel ligt, hoeft de machine niet altijd dezelfde hoeveelheid water te gebruiken als bij een volle belading.

Bosch ActiveWater Plus is daar een duidelijk voorbeeld van. Het systeem herkent hoeveel wasgoed in de trommel zit en stemt het watergebruik daarop af.

AEG ProSense gaat eveneens uit van de lading en past volgens AEG zowel:

• de wastijd;
• het waterverbruik;
• het energieverbruik

aan.

Maar een kleinere lading betekent niet dat alle waarden in precies dezelfde verhouding dalen.

Een halve trommel gebruikt bijvoorbeeld niet automatisch:

• 50% van het water;
• 50% van de stroom;
• 50% van de normale programmaduur.

De machine heeft namelijk ook bij een kleine was water nodig om textiel nat te maken en te spoelen, energie voor motor, elektronica en verwarming en tijd om het wasprogramma goed uit te voeren.

Beladingsherkenning maakt het programma dus variabeler, maar het verbruik schaalt niet één-op-één mee met het aantal kilogram wasgoed.

Nee. Dit is een belangrijk verschil tussen eenvoudige en uitgebreidere systemen.

Een normale beladingsherkenning kan vooral kijken naar de hoeveelheid wasgoed en op basis daarvan bijvoorbeeld de hoeveelheid water aanpassen.

Geavanceerdere wasmachines combineren meerdere soorten informatie.

Een paar voorbeelden:

Bij Samsung AI Wash kan een uitgebreider sensorsysteem bijvoorbeeld niet alleen de belading en zachtheid van het textiel beoordelen, maar ook de troebelheid van het water gebruiken als informatie over de vervuiling. Op geschikte modellen worden vervolgens onder meer water, wasmiddel en delen van het programma aangepast.

LG AI DD gebruikt gewicht en informatie over het textiel om de wasbewegingen te optimaliseren.

Dat zijn dus veel uitgebreidere functies dan alleen:

“Er zit weinig was in, dus gebruik minder water.”

Daarom kun je twee machines met ‘beladingssensor’ niet automatisch als technisch gelijk beschouwen.

Kijk naar wat het specifieke systeem daadwerkelijk aanpast.

Een beladingssensor maakt kleine ladingen efficiënter dan wanneer een machine altijd van een volle trommel zou uitgaan. Toch betekent dat niet dat het geen verschil meer maakt hoe vol je de wasmachine krijgt.

De Consumentenbond ziet bij wasmachines met beladingsherkenning dat het water- en energieverbruik inderdaad wordt aangepast, maar niet perfect evenredig met de hoeveelheid wasgoed.

Een halfvolle trommel kan in totaal minder gebruiken dan een volle trommel, terwijl het verbruik per kilogram wasgoed juist hoger kan liggen.

Dat is logisch.

Een wasmachine heeft bij iedere cyclus een bepaalde basis nodig aan:

• water;
• verwarming;
• trommelbeweging;
• spoelen;
• pompen;
• centrifugeren.

Die basis verdwijnt niet wanneer je maar twee kilogram wasgoed in een trommel legt.

Daarom blijft het meestal efficiënter om geschikte was bij elkaar te verzamelen en een programma passend te beladen, in plaats van voortdurend zeer kleine wasjes te draaien.

Dat betekent ook niet dat je de trommel zo vol mogelijk moet proppen. Wasgoed moet voldoende kunnen bewegen en voor sommige programma's geldt een veel lager maximaal vulgewicht dan voor katoen.

Beladingsherkenning maakt een kleine was minder ongunstig, maar maakt de keuze voor een passend vulgewicht niet overbodig.

Voor de meeste huishoudens is automatische beladingsherkenning vooral een nuttige functie omdat je niet iedere keer exact dezelfde hoeveelheid wast.

De functie is extra prettig wanneer je:

• soms een volle en soms een kleinere lading draait;
• een ruime trommel hebt maar die niet iedere keer vult;
• wilt voorkomen dat de machine onnodig veel water gebruikt voor een kleine was;
• graag hebt dat de programmaduur waar mogelijk automatisch wordt aangepast.

Toch zou ik een nieuwe wasmachine niet uitsluitend op een beladingssensor kiezen.

Kijk eerst naar:

1. Het juiste vulgewicht. Een sensor compenseert niet volledig voor een trommel die veel groter is dan je normaal nodig hebt.
2. Het energie- en waterverbruik. Vergelijk hiervoor de concrete waarden van het energielabel.
3. Het was- en centrifugeresultaat.
4. Het geluidsniveau.
5. Functies die je regelmatig gebruikt.

Controleer vervolgens wat de beladingsherkenning van het specifieke model werkelijk doet.

Een simpele automatische wateraanpassing is iets anders dan een uitgebreid sensorsysteem dat ook textieleigenschappen of vuilinformatie gebruikt.

En let op de naam: termen als ‘AI’, ‘intelligent sensing’ of ‘smart sensing’ betekenen niet automatisch dat een systeem voor ieder programma alle instellingen zelf bepaalt.

Bij LG zijn bepaalde AI-detectiefuncties bijvoorbeeld afhankelijk van het gekozen programma en de belading. Dat illustreert waarom je altijd de informatie van het exacte model moet controleren.

Een goede beladingssensor is vooral waardevol doordat de wasmachine zich beter aan wisselende ladingen kan aanpassen. Zie hem als aanvulling op het juiste vulgewicht, niet als vervanging daarvan.