Hoe lang gaat een wasmachine gemiddeld mee?

Als algemene richtlijn kun je uitgaan van een gemiddelde levensduur van ongeveer 12 jaar.

Dat cijfer moet je wel goed interpreteren.

Het betekent niet dat een wasmachine is ontworpen om precies 12 jaar te functioneren en daarna kapotgaat. Sommige machines krijgen veel eerder een kostbaar defect, terwijl andere na 15 jaar nog zonder grote problemen kunnen wassen.

Het gemiddelde is bovendien gebaseerd op ervaringen van gebruikers. De levensduur van een wasmachine jarenlang onder identieke omstandigheden in een laboratorium testen is praktisch lastig.

Daarom is het beter om 12 jaar te zien als:

een bruikbaar gemiddelde voor hoe lang wasmachines in de praktijk worden gebruikt, niet als een vervangdatum.

Ook het merk en de uitvoering kunnen verschil maken. Uit gebruikersonderzoek blijkt dat de verwachte levensduur tussen wasmachinemerken meerdere jaren uiteen kan lopen.

Toch zou ik daar geen algemene regel van maken zoals:

• goedkoop merk = altijd korte levensduur;
• duur merk = altijd lange levensduur.

Ook binnen één merk bestaan verschillende series, constructies en modellen. En uiteindelijk heeft het gebruik thuis veel invloed.

Leeftijd is maar één manier om naar levensduur te kijken.

Een belangrijkere vraag is hoeveel werk de wasmachine gedurende die jaren heeft verricht.

De levensduur wordt onder andere beïnvloed door:

• hoe vaak je wast;
• de constructie en kwaliteit van onderdelen;
• hoe zwaar de machine gemiddeld wordt belast;
• een stabiele en waterpas plaatsing;
• onderhoud en schoonmaken;
• eventuele eerdere reparaties.

Een stel dat twee of drie wassen per week draait gebruikt dezelfde wasmachine veel minder intensief dan een groot gezin dat vrijwel dagelijks één of meerdere programma's start.

Ook de plaatsing telt mee.

Een machine die niet goed waterpas staat kan tijdens het centrifugeren sterker bewegen en trillen. Dat betekent niet dat één scheve wasbeurt de machine kapotmaakt, maar een correcte, stabiele plaatsing voorkomt onnodige beweging van het apparaat.

Hetzelfde geldt voor beladen.

Structureel meer wasgoed in de trommel stoppen dan voor het programma is toegestaan is niet verstandig. Andersom hoef je een machine ook niet voortdurend bijna leeg te laten draaien.

De werkelijke levensduur is dus het resultaat van de machine én de omstandigheden waarin hij jarenlang wordt gebruikt.

Alleen naar jaren kijken kan een vertekend beeld geven. Twee wasmachines van exact 12 jaar oud kunnen een totaal verschillende hoeveelheid werk hebben verricht.

Een eenvoudig rekenvoorbeeld:

Deze aantallen zijn geen voorspelling van hoeveel cycli een wasmachine technisch aankan. Ze laten alleen zien hoeveel verschil het gebruik maakt.

Een machine die dagelijks draait heeft in dezelfde periode meer dan drie keer zoveel programma's uitgevoerd als een machine die twee keer per week wordt gebruikt.

Bij iedere cyclus zijn allerlei onderdelen actief:

• de trommel en aandrijving;
• lagers en ophanging;
• waterkleppen;
• verwarming;
• afvoerpomp;
• deurvergrendeling;
• elektronica.

Daarom kan een huishouden dat zeer veel wast eerder met slijtage of defecten te maken krijgen dan een huishouden dat dezelfde machine veel minder intensief gebruikt.

Vraag bij de levensduur dus niet alleen “hoe oud is de machine?”, maar ook “hoe intensief is hij in al die jaren gebruikt?”

Een wasmachine bestaat uit veel onderdelen. De motor is daar maar één van.

Tijdens de levensduur kunnen bijvoorbeeld problemen ontstaan met:

• de afvoerpomp;
• deurvergrendeling;
• waterinlaat en ventielen;
• verwarmingselement;
• schokdempers en ophanging;
• lagers;
• slangen en afdichtingen;
• elektronica en sensoren.

Niet ieder defect betekent meteen het einde van de wasmachine.

Een versleten pomp of deurvergrendeling kan bijvoorbeeld in veel gevallen als afzonderlijk onderdeel worden vervangen. Bij andere defecten kan de reparatie veel arbeidsintensiever of duurder worden.

Dat is ook de reden waarom een lange garantie op alleen de motor niet hetzelfde is als een gegarandeerde levensduur van de complete wasmachine.

Een machine met een invertermotor zonder koolborstels heeft bijvoorbeeld geen koolborstels die kunnen slijten, maar nog steeds wel een pomp, lagers, elektronica, dempers en allerlei andere onderdelen.

Voor nieuwere wasmachines zijn er bovendien Europese regels rond repareerbaarheid. Fabrikanten en importeurs moeten voor verschillende onderdelen gedurende een periode van 10 jaar onderdelen beschikbaar houden; professionele reparateurs krijgen voor een bredere groep onderdelen toegang tot reparatie- en onderhoudsinformatie.

Dat helpt reparatie mogelijk te maken, maar betekent niet dat iedere wasmachine gegarandeerd 10 jaar meegaat of dat iedere reparatie economisch zinvol is.

Je kunt niet voorkomen dat onderdelen uiteindelijk slijten, maar je kunt wel omstandigheden vermijden die onnodige problemen veroorzaken.

Een paar gewoontes zijn daarbij verstandig:

• Zet de machine stabiel en waterpas. Zo beperk je onnodige trillingen tijdens centrifugeren.
• Houd je aan het maximale vulgewicht van het programma. De maximale capaciteit geldt niet automatisch voor ieder programma.
• Doseer wasmiddel passend. Meer wasmiddel maakt de was niet automatisch schoner.
• Maak de wasmiddellade regelmatig schoon.
• Controleer en reinig het pompfilter volgens de handleiding.
• Houd manchet en deur schoon en laat vocht na gebruik kunnen verdwijnen.
• Negeer afwijkende geluiden of lekkages niet langdurig.

Milieu Centraal adviseert daarnaast periodiek een was op 60°C met geschikt waspoeder om resten van zeep en vuil in de machine tegen te gaan.

Dat betekent niet dat je daarmee een bepaald aantal extra levensjaren kunt garanderen.

Onderhoud helpt vooral om vuilophoping, verstoppingen, geurtjes en onnodige problemen te voorkomen. Een elektronisch onderdeel of lager kan ondanks goed onderhoud alsnog defect raken.

Pas ook op met het idee dat veel extra schoonmaakmiddelen automatisch beter zijn. Volg voor ontkalken en onderhoud de handleiding van jouw machine en houd rekening met de waterhardheid.

Goed onderhoud is geen levensduurgarantie, maar het voorkomt wel dat slecht gebruik of vervuiling onnodig problemen veroorzaakt.

Een wasmachine hoeft niet vervangen te worden omdat er een bepaalde verjaardag op de kalender staat.

Een machine van 10 jaar is niet automatisch te oud.

Als hij:

• nog goed schoonwast;
• normaal centrifugeert;
• niet lekt;
• geen terugkerende storingen heeft;
• geen afwijkend lawaai maakt;

dan kan hij prima verder worden gebruikt.

Ook wanneer de machine de gemiddelde leeftijd van ongeveer 12 jaar passeert, hoeft dat niet direct te veranderen.

Leeftijd wordt vooral relevant wanneer er tegelijkertijd problemen ontstaan.

Denk bijvoorbeeld aan:

• steeds terugkerende foutcodes;
• een trommel die zwaar of abnormaal klinkt;
• lekkage;
• problemen met verwarmen of afpompen;
• meerdere reparaties in korte tijd.

Bij één defect is vervangen ook niet automatisch de juiste keuze. Een oudere machine met een eenvoudig vervangbaar onderdeel kan nog jarenlang bruikbaar zijn.

Andersom kan een grote reparatie aan een zeer intensief gebruikte machine aanleiding zijn om breder te kijken naar de staat van het apparaat.

Gebruik 12 jaar daarom als referentie, niet als deadline. De technische staat, het aantal problemen en de verwachte reparatie bepalen uiteindelijk veel meer dan de leeftijd alleen.

De afweging tussen de kosten van een reparatie en een nieuwe machine is een aparte keuze. Daarvoor is het belangrijk om onder andere de leeftijd, aard van het defect en reparatiekosten naast elkaar te zetten.