Waarom duurt het eco-programma zo lang?

Het lijkt tegenstrijdig: de wasmachine draait langer, maar zou toch minder stroom moeten gebruiken.

Dat komt doordat programmaduur en energieverbruik niet hetzelfde zijn.

Een wasmachine gebruikt elektriciteit voor verschillende taken:

• water verwarmen;
• de trommel laten draaien;
• water rondpompen en afvoeren;
• centrifugeren;
• elektronica en sensoren.

Vooral het verwarmen van water heeft veel invloed op het energieverbruik van een wasbeurt.

Een eco-programma kan daarom energie besparen door het waswater minder intensief te verwarmen. De machine compenseert een deel daarvan met meer tijd.

Waswerking wordt namelijk niet alleen bepaald door temperatuur. Ook tijd, wasmiddel, water en de beweging van het textiel spelen mee.

Daardoor kan een machine langer wassen terwijl het totale elektriciteitsverbruik toch lager blijft.

Een eenvoudige manier om het te onthouden:

een snel programma probeert tijd te besparen; een eco-programma probeert vooral energie en water te besparen.

Dat zijn verschillende doelen.

Stel dat een wasprogramma een uur langer duurt.

Dat betekent dat de motor, pomp en elektronica gedurende een deel van die extra tijd actief zijn. Daar is inderdaad elektriciteit voor nodig.

Maar daaruit volgt niet dat het programma uiteindelijk méér verbruikt.

Wanneer de wasmachine tegelijkertijd aanzienlijk minder energie nodig heeft voor het opwarmen van water, kan de besparing op verwarming groter zijn dan het extra verbruik door de langere programmaduur.

Daarom kun je het stroomverbruik van een wasmachine niet beoordelen door alleen naar het aantal minuten op het display te kijken.

Een programma van:

3 uur en 30 minuten

kan minder elektriciteit gebruiken dan een programma van:

1 uur en 30 minuten.

De Consumentenbond ziet dit ook terug in praktijktesten: Eco 40-60 gebruikt gemiddeld minder energie dan een normaal katoenprogramma op 40 °C, ondanks de lange programmaduur.

Dat maakt ook duidelijk waarom de volgende redenering niet klopt:

“De motor draait twee keer zo lang, dus het programma verbruikt ongeveer twee keer zoveel stroom.”

De motor is slechts één onderdeel van het totale energieverbruik. Juist het temperatuurverloop maakt een groot verschil.

Wil je weten welk programma daadwerkelijk het minste stroom gebruikt, kijk dan naar gemeten verbruikswaarden in plaats van alleen naar de programmaduur.

Ja. Bij moderne wasmachines is een programmaduur van ruim drie uur voor een volledig beladen Eco 40-60-programma heel normaal.

Dat is geen toevallig gevolg van steeds langzamere wasmachines.

Voor Eco 40-60 zijn in de Europese regels zelfs maximale programmaduurtijden vastgelegd.

Bij een volledige nominale belading wordt de maximale toegestane tijd berekend aan de hand van de capaciteit van de wasmachine, met een absolute bovengrens van 240 minuten.

Voor veelgebruikte capaciteiten komt die bovengrens ongeveer hierop uit:

Dit zijn geen standaardtijden die iedere machine moet gebruiken. Het zijn maximale waarden binnen de Europese testvoorwaarden.

Een fabrikant mag dus een korter Eco 40-60-programma maken.

In de praktijk zie je daardoor verschillen. Actuele wasmachines kunnen bij volle belading bijvoorbeeld ongeveer 3 uur en 20 minuten nodig hebben, terwijl andere modellen dichter bij 3 uur en 50 minuten zitten.

Een Eco 40-60-programma dat bij volle belading rond de 3 tot 4 uur duurt is dus op zichzelf geen aanwijzing dat er iets mis is met de wasmachine.

De tijd die vóór de start op het display verschijnt is niet bij iedere wasmachine een klok die vanaf dat moment exact tot nul aftelt.

Moderne machines kunnen de resterende programmaduur tijdens het wassen opnieuw berekenen.

Onder andere de volgende factoren kunnen invloed hebben:

• hoeveel wasgoed in de trommel zit;
• het soort textiel en hoeveel water het opneemt;
• schuimvorming door wasmiddel;
• onbalans tijdens centrifugeren;
• gekozen extra opties;
• waterdruk en watertemperatuur, afhankelijk van het model.

Een wasmachine met beladingsherkenning kan bijvoorbeeld na de start vaststellen dat de trommel niet volledig gevuld is en de programmaduur aanpassen.

Andersom kan te veel wasmiddel voor veel schuim zorgen. Sommige machines reageren dan door langer te spoelen of een extra spoelgang toe te voegen.

Ook centrifugeren kan langer duren wanneer de machine de was eerst opnieuw over de trommel probeert te verdelen om onbalans te beperken.

Daardoor kan de resterende tijd:

• plots dalen;
• een tijdje nauwelijks veranderen;
• of juist enkele minuten oplopen.

Dat is niet automatisch een storing.

De resttijd is bij veel moderne wasmachines een berekende verwachting die tijdens het programma kan worden bijgesteld.

Bij Eco 40-60 kun je de programmaduur meestal niet vrij verkorten zonder dat de werking van het programma verandert.

Dat is logisch: juist de langere tijd is één van de middelen waarmee de machine het energieverbruik laag probeert te houden.

Sommige wasmachines bieden wel functies met namen als:

• Kort;
• Speed;
• TimeSave;
• Quick;
• Turbo.

Maar zo'n optie betekent niet automatisch dat je exact hetzelfde eco-programma in de helft van de tijd krijgt.

Afhankelijk van de machine kan:

• de maximale belading lager worden;
• de programmaregeling veranderen;
• meer energie nodig zijn;
• een andere cyclus worden gebruikt;
• de optie helemaal niet beschikbaar zijn bij Eco 40-60.

Bij sommige machines verandert het programma zelfs formeel zodra je bepaalde temperatuur- of tijdinstellingen aanpast.

Heb je haast, dan is het daarom beter om een programma te kiezen dat daadwerkelijk voor een korte was is ontworpen en te controleren hoeveel wasgoed daarin mag.

Een snelprogramma van 20 of 30 minuten is bijvoorbeeld meestal niet bedoeld om een volledige trommel normaal vervuild katoen op dezelfde manier te behandelen als Eco 40-60.

Wanneer zo'n kort programma wel een goede keuze is, behandelen we daarom apart.

Kies eco als energiezuinig wassen belangrijker is dan snelheid. Kies een passend kort programma als tijd juist de beperkende factor is.

Een lange programmaduur hoort bij eco. Toch hoeft iedere vertraging daarom normaal te zijn.

Vergelijk eerst de tijd met de programmaduur in de handleiding of productinformatie van jouw wasmachine.

Een programma dat vanaf het begin ongeveer 3,5 uur aangeeft en normaal wordt afgerond is iets heel anders dan een programma dat:

• plots veel langer duurt dan je gewend bent;
• regelmatig op dezelfde resterende tijd blijft staan;
• steeds extra spoelbeurten lijkt uit te voeren;
• niet goed kan centrifugeren;
• uiteindelijk helemaal niet wordt afgerond.

Een langere cyclus kan bijvoorbeeld ontstaan door een grote of ongunstige belading, overmatige schuimvorming of doordat de machine tijdens het centrifugeren moeite heeft de was in balans te krijgen.

Dat betekent nog steeds niet meteen dat er een defect is.

Begin daarom met eenvoudige zaken:

• gebruik niet meer wasmiddel dan nodig;
• houd je aan het toegestane vulgewicht;
• verdeel grote en kleine stukken wasgoed redelijk;
• controleer of de gekozen opties extra tijd toevoegen;
• vergelijk de duur met de handleiding van het model.

Duurt het programma structureel veel langer dan de fabrikant aangeeft of wordt het niet meer normaal afgerond, dan is er mogelijk meer aan de hand.

Een eco-programma van drie tot vier uur kan dus normaal zijn. Een onverwachte verandering ten opzichte van het normale gedrag van jouw eigen wasmachine verdient meer aandacht.