Was sorteren: zo sorteer je wasgoed op kleur en materiaal

Een vaste volgorde maakt was sorteren eenvoudiger. Begin niet alleen met een stapel witte en een stapel gekleurde kleding, maar kijk eerst of de kleding überhaupt dezelfde behandeling aankan.

Een praktische volgorde is:

1. Controleer het waslabel. Kijk of het kledingstuk in de wasmachine mag en welke maximale temperatuur en behandeling zijn toegestaan.
2. Sorteer op kleur. Scheid vooral wit van donkere en sterk gekleurde stoffen.
3. Sorteer op materiaal. Stevig katoen, synthetische kleding, fijne stoffen en wol hebben niet altijd hetzelfde programma nodig.
4. Kijk naar vervuiling. Sterk vervuild of sterk ruikend wasgoed kan een andere behandeling nodig hebben dan licht gedragen kleding.
5. Controleer bijzondere kledingstukken. Denk aan kwetsbare stoffen, kleding met veel ritsen of haken en volumineus wasgoed.

Het doel is niet om voor ieder kledingstuk een aparte was te draaien. Kleding kan prima samen als kleur, materiaal, waslabel en gewenste behandeling voldoende overeenkomen.

Wanneer twee kledingstukken verschillende eisen hebben, is het kwetsbaarste kledingstuk meestal bepalend. Vaak is het echter praktischer om de lading te splitsen en beide soorten wasgoed met een geschikter programma te wassen.

Kleur is een van de belangrijkste redenen om wasgoed te scheiden. Kleurstoffen kunnen tijdens het wassen loskomen en op ander textiel terechtkomen. Vooral nieuwe en sterk gekleurde kleding kan tijdens de eerste wasbeurten nog kleur afgeven.

Een bruikbare indeling is:

Witte was
Witte kleding en ander volledig wit textiel kun je apart houden. Zo verklein je de kans dat wit door afgegeven kleurstoffen grauw of verkleurd raakt.

Lichte kleuren
Pasteltinten, lichtgrijs, beige en andere lichte kleuren kunnen vaak samen wanneer het waslabel en materiaal overeenkomen.

Donkere kleuren
Zwart, donkerblauw, donkergrijs en andere donkere stoffen kun je bij elkaar houden wanneer ze dezelfde behandeling aankunnen.

Felle of nieuwe kleuren
Rood, paars, felblauw en andere intens gekleurde kleding kunnen sterker afgeven. Bij een nieuw kledingstuk waarvan je niet weet hoe kleurvast het is, is voorzichtig apart of met vergelijkbare donkere kleuren wassen verstandig.

Kleur alleen is niet voldoende. Een witte wollen trui hoort bijvoorbeeld niet automatisch bij stevige witte katoenen handdoeken. Het verschil in materiaal en benodigde wasbehandeling is dan belangrijker.

Textielsoorten reageren verschillend op water, beweging, temperatuur en centrifugeren. Daarom is sorteren op materiaal minstens zo belangrijk als sorteren op kleur.

Katoen kan doorgaans een relatief stevige behandeling verdragen. Veel T-shirts, handdoeken en beddengoed bestaan geheel of grotendeels uit katoen, maar het waslabel blijft bepalend.

Synthetische stoffen zoals polyester en polyamide worden vaak met een ander programma en een kleinere belading gewassen dan katoen.

Fijne stoffen zoals bepaalde viscose-, acryl- of gemengde kleding hebben minder mechanische belasting nodig.

Wol vraagt om een zeer milde behandeling wanneer het kledingstuk volgens het label überhaupt in de wasmachine mag.

Ook de structuur van het textiel speelt mee. Zware, ruwe kledingstukken kunnen tijdens het wassen veel meer wrijving veroorzaken dan dunne of kwetsbare stoffen. Een fijne blouse samen met zware spijkerbroeken wassen is daarom meestal geen logische combinatie, zelfs wanneer beide dezelfde kleur hebben.

Hetzelfde geldt voor textiel dat veel pluizen afgeeft. Fleece wordt bijvoorbeeld beter niet zonder nadenken gecombineerd met katoenen textiel dat pluizen kan afgeven.

Door materialen met vergelijkbare eigenschappen samen te wassen, kun je een programma kiezen dat beter bij de hele lading past.

Het waslabel vertelt hoeveel behandeling een kledingstuk maximaal aankan. Dat maakt het een belangrijker uitgangspunt dan alleen de kleur of het soort kledingstuk.

Bij het wassymbool staat een getal in een wastobbe. Dit geeft de maximale wastemperatuur aan die voor het kledingstuk is toegestaan.

Staat er een streep onder de wastobbe, dan vraagt het textiel om een mildere mechanische behandeling. Twee strepen geven een zeer milde behandeling aan. Een doorgestreepte wastobbe betekent dat het kledingstuk niet op de normale manier in een huishoudelijke wasmachine gewassen mag worden.

Een temperatuur van 40 °C op het label betekent overigens niet dat je het kledingstuk per se op 40 °C moet wassen. Het is een maximum. Een mildere behandeling of lagere temperatuur kan mogelijk zijn als dat voor de vervuiling voldoende is.

Stel dat je drie kledingstukken samen wilt wassen:

• katoen dat maximaal 60 °C aankan;
• een shirt dat maximaal 40 °C aankan;
• een blouse die een mild programma op maximaal 30 °C nodig heeft.

Dan vormt die blouse de beperking als je alles toch samen zou wassen. In de praktijk is het vaak beter de blouse apart of bij vergelijkbaar kwetsbaar textiel te leggen, zodat de overige kleding met een passender programma kan worden gewassen.

Er bestaat geen vaste regel dat twee bepaalde soorten kleding nooit samen mogen. De vraag is vooral of ze dezelfde behandeling nodig hebben.

Kleding kan meestal goed in dezelfde lading wanneer:

• de kleuren voldoende bij elkaar passen;
• de materialen een vergelijkbaar programma aankunnen;
• de maximale temperatuur overeenkomt;
• geen kledingstuk een veel mildere behandeling nodig heeft;
• de lading binnen het toegestane gewicht van het programma blijft.

Er zijn tegelijkertijd combinaties waarbij scheiden verstandiger is.

Een wollen trui vraagt bijvoorbeeld een andere behandeling dan een katoenen handdoek. Zeer lichte kleding kun je beter niet samen met nieuwe donkerrode of donkerblauwe kleding wassen wanneer je niet weet of die kleur afgeeft.

Ook zware en ruwe stoffen kun je beter niet zonder reden met zeer delicate kleding combineren.

Sterk vervuilde of sterk ruikende kleding kan eveneens apart worden gehouden wanneer de rest van de was een mildere behandeling nodig heeft. Zo hoef je niet een volledige lading zwaarder te wassen vanwege één kledingstuk.

Gebruik dus niet de regel “alles op dezelfde kleur kan bij elkaar”. Kleur, materiaal en waslabel moeten samen kloppen.

Na het sorteren is het verstandig ieder kledingstuk nog kort te controleren. Daarmee voorkom je schade aan kleding en aan de wasmachine.

Maak zakken volledig leeg. Munten, sleutels, paperclips en andere harde voorwerpen kunnen tijdens het wassen loskomen en schade veroorzaken.

Sluit ritsen en controleer haken, oogjes en andere harde sluitingen. Losse onderdelen kunnen in ander textiel blijven hangen.

Controleer beha’s en andere kleding met metalen onderdelen op loszittende delen. Een losgeraakte beugel hoort niet vrij in de trommel terecht te komen.

Knoop dekbedovertrekken en kussenslopen indien nodig dicht. Daarmee voorkom je dat kleine kledingstukken tijdens de wasbeurt in het beddengoed terechtkomen.

Donkere kleding of kleding met een kwetsbare buitenzijde kan afhankelijk van het onderhoudsadvies binnenstebuiten worden gewassen om directe wrijving aan de zichtzijde te beperken.

Bekijk ten slotte eventuele vlekken voordat je de machine start. Sommige vlekken vragen om voorbehandeling en worden niet automatisch beter wanneer je simpelweg een warmer of langer programma kiest.

Daarna kan de gesorteerde lading in de trommel en kies je het programma dat past bij de eigenschappen van die specifieke was.