Bonte was wassen: temperatuur, programma en wasmiddel

Met bonte was wordt in het dagelijks gebruik gekleurd textiel bedoeld dat samen kan worden gewassen. Dat kunnen effen kledingstukken zijn, maar ook stoffen met meerdere kleuren of prints.

Denk bijvoorbeeld aan:

• blauwe T-shirts;
• groene truien;
• rode kleding;
• gekleurde broeken;
• gekleurd beddengoed;
• gekleurde katoenen sokken;
• kleding met patronen of prints.

Dat betekent niet dat je alle gekleurde kleding zonder verdere sortering in één trommel kunt stoppen.

Een lichtroze shirt en een nieuw donkerrood kledingstuk zijn allebei bont, maar vormen vanwege mogelijke kleuroverdracht niet automatisch een goede combinatie. Hetzelfde geldt voor een katoenen T-shirt en een wollen trui: de kleuren kunnen prima bij elkaar passen, terwijl de materialen een totaal andere wasbehandeling nodig hebben.

Voor een goede bonte was moeten daarom drie dingen voldoende overeenkomen:

1. Kleur. Vermijd grote contrasten wanneer een kledingstuk mogelijk kleur afgeeft.
2. Materiaal. Combineer textiel dat een vergelijkbare mechanische behandeling aankan.
3. Waslabel. Temperatuur en mildheid van het programma moeten voor de hele lading geschikt zijn.

Bonte was is dus vooral een kleurgroep, geen universeel materiaal of vast wasprogramma.

Dat onderscheid is belangrijk. Een programma met de naam ‘Bonte was’ kan op de ene wasmachine bestaan en op een andere helemaal ontbreken.

Veel dagelijkse bonte kleding kan op 30 of 40 °C worden gewassen. Welke van de twee geschikt is, hangt af van het textiel, de vervuiling en het waslabel.

30 °C
Kan voldoende zijn voor licht tot normaal vervuilde gekleurde kleding. De lagere temperatuur beperkt de warmtebelasting van het textiel en is daardoor een logische keuze voor veel dagelijkse bonte was.

40 °C
Past bij veel katoenen, synthetische en gemengde gekleurde stoffen wanneer het waslabel dit toestaat. Bij normaal vuil kan 40 °C een geschikte standaardtemperatuur zijn als 30 °C niet nodig of gewenst is.

60 °C
Bonte was hoeft niet automatisch uitgesloten te worden van 60 °C. Sommige kleurvaste katoenen of gemengde stoffen mogen volgens hun waslabel op 60 °C worden gewassen.

De bewering dat gekleurde kleding nooit op 60 °C mag, is dus te absoluut. GINETEX kent zelfs een officiële onderhoudsaanduiding voor gekleurde was op maximaal 60 °C.

Dat betekent uiteraard niet dat je alle bonte was voortaan op 60 °C moet wassen.

Een felgekleurd T-shirt dat maximaal 30 °C aankan, hoort niet bij handdoeken die op 60 °C worden gewassen. De temperatuur op het label is de bovengrens voor het individuele kledingstuk.

Staat er 40 °C op het waslabel, dan mag 40 °C niet worden overschreden. Een mildere behandeling en een lagere temperatuur zijn in principe wel mogelijk.

Kijk daarom niet alleen naar de kleur van de stapel. Het meest kwetsbare kledingstuk bepaalt welke behandeling de gezamenlijke lading aankan.

Er bestaat geen programma dat voor iedere bonte was automatisch de beste keuze is.

Sommige wasmachines hebben daadwerkelijk een stand die Bonte was, Colors, Mix of iets vergelijkbaars heet. Andere modellen bieden alleen programma's op basis van het textiel, zoals Katoen, Synthetica en Fijne was.

Kies daarom in eerste instantie op materiaal.

Gekleurd katoen
Voor stevige katoenen T-shirts, broeken en vergelijkbaar textiel kan het katoenprogramma geschikt zijn als het waslabel dat toelaat.

Synthetische bonte was
Polyester, polyamide en verschillende mengweefsels kunnen beter passen bij Synthetica of een vergelijkbaar onderhoudsvriendelijk programma.

Gemengde dagelijkse was
Een Mix- of gemengd programma kan geschikt zijn wanneer de fabrikant dit heeft ontworpen voor een combinatie van katoen en synthetica. Controleer daarbij de toegestane belading.

Fijne gekleurde kleding
Viscose en andere kwetsbaarder behandelde stoffen kunnen een fijnwasprogramma nodig hebben.

Gekleurde wol
Wol blijft wol, ongeacht de kleur. Gebruik een geschikt wolprogramma wanneer het waslabel machinewas toestaat.

Dat is een belangrijk verschil met veel eenvoudige wastips: Synthetica is niet automatisch hét bonte-wasprogramma.

Een rode katoenen handdoek kan bijvoorbeeld een katoenprogramma nodig hebben, terwijl een rode synthetische blouse beter bij een ander programma past.

Gebruik dus de kleur om de was te sorteren en het materiaal om het programma te bepalen.

Voor normale gekleurde was is een bontwasmiddel, ook wel kleurwasmiddel genoemd, doorgaans de meest passende keuze.

Dit type wasmiddel is samengesteld met kleurbehoud als belangrijk uitgangspunt en bevat normaal gesproken niet de zuurstofbleekmiddelen die juist veel voorkomen in poeders voor witte was.

Er zijn verschillende vormen.

Vloeibaar bontwasmiddel
Een praktische keuze voor dagelijkse gekleurde kleding. Vloeibaar wasmiddel laat doorgaans minder snel zichtbare poederresten achter en is gunstig wanneer kleurbehoud belangrijk is.

Bontwaspoeder
Ook hiermee kan gekleurd textiel worden gewassen. Poeder kan sterk zijn tegen bepaalde vlekken, maar poedervormige middelen kunnen kleuren eerder laten vervagen dan vloeibare varianten.

Capsules of pods voor gekleurde was
Deze bevatten een vooraf bepaalde hoeveelheid wasmiddel. Dat is gemakkelijk, maar maakt fijn afstemmen op een zeer kleine lading, lichte vervuiling of zacht water lastiger.

Een regulier wit- of totaalwaspoeder met zuurstofbleekmiddel is niet de standaardkeuze voor bonte was wanneer kleurbehoud belangrijk is.

Er bestaan wel kleurvaste gekleurde stoffen die bepaalde bleekbehandelingen aankunnen. Het onderhoudssymbool op het textiel geeft aan of bleken toegestaan is. Voor dagelijkse bonte kleding blijft een bontwasmiddel echter de eenvoudigste en veiligste basiskeuze.

Voor wol, zijde en andere kwetsbare materialen kan opnieuw een speciaal fijn- of wolwasmiddel nodig zijn.

Dus ook hier geldt: de kleur bepaalt niet in zijn eentje het wasmiddel.

Kleuren veranderen door gebruik, licht, wrijving en herhaald wassen uiteindelijk altijd enigszins. Wel kun je onnodige kleuroverdracht en slijtage beperken.

Sorteer lichte en donkere kleuren.
Een donkerblauw kledingstuk bij een lichtgeel shirt geeft meer risico dan kleding met vergelijkbare kleurintensiteit.

Wees voorzichtig met nieuwe kleding.
Nieuwe rode, blauwe, groene, paarse en andere intens gekleurde stoffen kunnen tijdens de eerste wasbeurten nog kleur afgeven.

Controleer het waslabel.
Staat er bijvoorbeeld dat het kledingstuk apart of met vergelijkbare kleuren moet worden gewassen, volg dat advies.

Was geschikte kleding binnenstebuiten.
Hierdoor wordt de zichtzijde minder direct blootgesteld aan wrijving tegen ander textiel. Dit is vooral nuttig bij kleding met prints en intens gekleurde oppervlakken.

Doseer wasmiddel correct.
Te veel wasmiddel maakt kleding niet schoner en kan het spoelen bemoeilijken. Te weinig kan juist onvoldoende reiniging geven.

Vermijd onnodig agressieve behandelingen.
Gebruik geen hogere temperatuur, intensiever programma of bleekhoudend middel alleen omdat het wasgoed dan zogenaamd ‘extra schoon’ zou worden.

Let ook op het drogen.
Langdurige blootstelling aan sterke, directe zon kan bepaalde kleuren doen verbleken. Gekleurde kleding binnenstebuiten drogen kan de zichtzijde daartegen enigszins beschermen.

Binnenstebuiten wassen is geen garantie tegen kleurverlies, maar vermindert wel directe wrijving aan de buitenkant van het kledingstuk.

Voor de meeste dagelijkse gekleurde was kun je deze volgorde aanhouden.

1. Sorteer eerst op kleur
Houd wit apart en verdeel zeer lichte, donkere en sterk gekleurde kleding wanneer het risico op kleurafgifte groot is.

2. Controleer nieuwe kleding
Nieuwe intens gekleurde kleding was je bij twijfel eerst afzonderlijk of met vergelijkbare tinten.

3. Kijk naar het materiaal
Haal wol, zeer fijne stoffen en ander textiel dat een afwijkend programma nodig heeft uit de normale bonte stapel.

4. Lees het waslabel
Controleer de maximale temperatuur en of een normale, milde of zeer milde behandeling nodig is.

5. Controleer zakken en sluit ritsen
Verwijder losse voorwerpen en bereid kleding voor volgens de instructies van het kledingstuk.

6. Keer geschikte kleding binnenstebuiten
Vooral bij prints, jeans en gekleurde T-shirts kan dit directe wrijving aan de zichtzijde beperken.

7. Vul de trommel goed, maar niet propvol
Het wasgoed moet kunnen bewegen. Houd je daarnaast aan de maximale belading van het gekozen programma.

8. Gebruik een geschikt bontwasmiddel
Doseer volgens de hoeveelheid wasgoed, vervuiling, waterhardheid en instructies op de verpakking.

9. Kies temperatuur en programma
Laat materiaal en waslabel bepalen of dat bijvoorbeeld Katoen 40 °C, Synthetica 30 °C of een andere combinatie wordt.

10. Haal de was na afloop uit de machine
Droog ieder kledingstuk vervolgens volgens het onderhoudslabel.

Zo voorkom je dat ‘bonte was’ een automatische instelling wordt waarbij alle gekleurde kleding ongeacht materiaal op dezelfde manier wordt behandeld.