Welk wasmiddel gebruik je voor welke was? Complete uitleg

De verpakking van wasmiddelen kan ingewikkelder lijken dan nodig. Voor de meeste huishoudens zijn vier hoofdgroepen voldoende om de juiste keuze te maken.

Witte was → witwasmiddel
Voor volledig wit en veel lichtgekleurd stevig textiel. Vooral witwaspoeder kan ingrediënten bevatten die helpen wit helder te houden en gekleurde vlekken te verwijderen.

Bonte en gekleurde was → bont- of kleurwasmiddel
Voor rode, blauwe, groene, gele en andere gekleurde kleding. Dit type middel is samengesteld met kleurbehoud als belangrijk uitgangspunt.

Zwarte en donkere was → meestal bontwasmiddel
Zwart, donkerblauw en andere donkere kleuren kunnen doorgaans met een gewoon bontwasmiddel worden gewassen. Een speciaal zwartwasmiddel kan worden gebruikt, maar is niet noodzakelijk.

Fijne was → fijnwasmiddel
Voor bepaalde kwetsbare synthetische stoffen, zijde en andere delicate materialen wanneer de verpakking van het middel aangeeft dat het daarvoor geschikt is.

Wol → wolwasmiddel
Voor machinewasbare of handwasbare wol gebruik je een mild wasmiddel dat expliciet geschikt is voor wol.

Dit overzicht is alleen het begin.

Het materiaal gaat vóór de kleur.

Een witte katoenen handdoek kan prima bij een witwasmiddel passen, terwijl een witte wollen trui juist wolwasmiddel nodig heeft. Een zwart zijden kledingstuk hoort evenmin automatisch bij de normale donkere katoenwas.

Gebruik daarom deze volgorde:

1. Controleer of het kledingstuk gewassen mag worden.
2. Kijk naar materiaal en waslabel.
3. Sorteer op kleur.
4. Kies het geschikte type wasmiddel.
5. Kies daarna pas de juiste hoeveelheid en vorm van het middel.

Zo voorkom je dat kleur de enige beslissende factor wordt.

Witwasmiddel is bedoeld om wit textiel schoon én helder te houden.

Je kunt het bijvoorbeeld gebruiken voor geschikte:

• witte katoenen T-shirts;
• witte sokken;
• witte handdoeken;
• wit beddengoed;
• witte katoenen onderkleding;
• andere witte of zeer lichte stevige stoffen.

Witwasmiddelen bestaan zowel als poeder als vloeibaar product.

Een belangrijk verschil is dat veel witwaspoeders zuurstofbleekmiddel bevatten. Dit helpt bij bepaalde gekleurde vlekken, zoals thee, vruchtensap en gras, en helpt voorkomen dat witte was geleidelijk grauw wordt.

Daarnaast kunnen witwasmiddelen optische witmiddelen bevatten. Die zorgen ervoor dat textiel in daglicht witter lijkt.

Dat maakt een witwasmiddel juist minder logisch voor veel gekleurde kleding.

Een felrood shirt structureel wassen met een witwaspoeder dat voor witte was is samengesteld, is niet verstandig wanneer kleurbehoud belangrijk is.

Er zijn wel uitzonderingen.

Een vloeibaar witwasmiddel heeft niet noodzakelijk dezelfde samenstelling als witwaspoeder en sommige middelen zijn ook geschikt voor lichtgekleurd of kleurecht textiel. Controleer daarom altijd de verpakking van het specifieke product.

En opnieuw geldt: wit betekent niet automatisch witwasmiddel.

Een witte wollen trui, witte zijden blouse of ander kwetsbaar wit kledingstuk kan een speciaal wol- of fijnwasmiddel nodig hebben.

Het materiaal en onderhoudsadvies hebben dan voorrang boven de kleur.

Bontwasmiddel en kleurwasmiddel zijn bedoeld voor gekleurde kleding en ander gekleurd textiel.

Denk aan:

• gekleurde T-shirts;
• broeken;
• gekleurd beddengoed;
• gekleurde katoenen handdoeken;
• donkere kleding;
• zwarte kleding;
• veel synthetische dagelijkse kleding.

Dit type wasmiddel is anders samengesteld dan een traditioneel witwaspoeder.

Bontwasmiddelen bevatten normaal gesproken geen zuurstofbleekmiddel en optische witmiddelen zoals die juist bij veel witwasmiddelen voorkomen. Wel kunnen ze ingrediënten bevatten die bedoeld zijn om kleuren tijdens het wassen beter te beschermen.

Daarom is een bontwasmiddel de logische basis voor normale gekleurde kleding.

Voor zwarte kleding hoef je niet automatisch een aparte fles te kopen.

Speciale zwartwasmiddelen bestaan, maar een goed bontwasmiddel is voor veel zwarte en donkere kleding eveneens geschikt.

Let wel op het materiaal.

Een donkerblauwe katoenen broek en een zwarte wollen trui kunnen qua kleur prima in dezelfde categorie vallen, maar vragen niet noodzakelijk hetzelfde wasmiddel of programma.

Ook bij sterk vervuilde gekleurde kleding blijft voorzichtigheid nodig. Meer bleekwerking gebruiken omdat een vlek lastig is, kan juist nadelig zijn voor de kleur.

Behandel een hardnekkige vlek liever gericht met een product dat geschikt is voor zowel de kleur als het materiaal, in plaats van automatisch over te stappen op een agressiever witwasmiddel.

Bij kwetsbare materialen is het verschil tussen wasmiddelen belangrijker dan alleen wit of gekleurd.

Fijnwasmiddel is milder samengesteld dan een regulier wit- of bontwasmiddel en is bedoeld voor bepaalde delicate stoffen.

Dat kan bijvoorbeeld relevant zijn bij:

• fijne synthetische stoffen;
• bepaalde viscosekleding;
• lingerie;
• zijde;
• andere kwetsbare textielsoorten.

Controleer wel altijd het waslabel én de verpakking van het wasmiddel.

Een belangrijk detail is namelijk:

niet ieder fijnwasmiddel is automatisch geschikt voor wol of zijde.

Dat staat op het product aangegeven.

Voor wol is een echt wolwasmiddel daarom de veiligste algemene keuze wanneer het kledingstuk volgens het waslabel gewassen mag worden.

Wol is opgebouwd uit eiwitvezels en reageert anders dan katoen of polyester. Wolwasmiddelen zijn daarom mild en worden speciaal samengesteld voor deze vezel.

Woolmark adviseert voor wol een mild, neutraal wasmiddel dat geschikt is voor wol en raadt zware wasmiddelen, bleekmiddelen en wasmiddelen met ongeschikte enzymen af.

Gebruik dus niet de redenering:

wit kledingstuk = witwasmiddel

bij bijzondere materialen.

Voorbeelden:

Witte wollen trui → wolwasmiddel
niet standaard witwasmiddel.

Rode wollen trui → wolwasmiddel
niet automatisch bontwasmiddel.

Zwarte zijden blouse → geschikt fijn-/zijdewasmiddel
niet automatisch zwart- of bontwasmiddel.

Bij kwetsbare stoffen bepaalt de vezel dus vaak eerder het wasmiddel dan de kleur.

Nadat je hebt bepaald welk type wasmiddel je nodig hebt, blijft nog de keuze tussen poeder, vloeibaar middel en capsules of pods.

Dat zijn twee verschillende beslissingen.

Je kunt bijvoorbeeld kiezen uit:

• witwaspoeder;
• vloeibaar witwasmiddel;
• vloeibaar bontwasmiddel;
• bontwaspoeder;
• vloeibaar wolwasmiddel;
• capsules voor gekleurde was.

Poeder

Poeder heeft vooral voordelen bij witte was en bepaalde hardnekkige vlekken. In veel witwaspoeders zit zuurstofbleekmiddel, wat juist bij witte was nuttig kan zijn.

Bij gekleurde was kan poeder minder aantrekkelijk zijn wanneer maximaal kleurbehoud de prioriteit heeft.

Vloeibaar wasmiddel

Vloeibaar bontwasmiddel is een veelgebruikte keuze voor gekleurde en donkere was. In tests van de Consumentenbond hielden vloeibare bontwasmiddelen kleuren gemiddeld iets beter mooi dan poeders.

Capsules of pods

Hiermee krijg je een vooraf bepaalde hoeveelheid wasmiddel. Dat is gemakkelijk, maar geeft minder vrijheid om te doseren wanneer je bijvoorbeeld een zeer kleine lading hebt.

Geen van deze vormen is dus universeel ‘de beste’.

Een volle witte was met lastige vlekken vraagt mogelijk iets anders dan een halve trommel licht gedragen gekleurde kleding.

Daarom behandelen we de vraag poeder of vloeibaar wasmiddel bewust afzonderlijk. Daarbij kunnen ook vlekverwijdering, kleurbehoud, lage temperaturen, resten en milieu uitgebreider tegen elkaar worden afgewogen.

Het juiste type wasmiddel is belangrijk, maar het bepaalt niet in zijn eentje of kleding goed schoon wordt.

Let daarnaast op de volgende punten.

Het waslabel

Controleer altijd de toegestane behandeling van het kledingstuk. Vooral wol, zijde en andere gevoelige stoffen kunnen specifieke eisen hebben.

De verpakking van het wasmiddel

Niet ieder product binnen dezelfde categorie heeft exact dezelfde samenstelling. Controleer voor welke kleuren, materialen en temperaturen het middel geschikt is.

De hoeveelheid wasgoed

De benodigde hoeveelheid wasmiddel hangt mede af van hoeveel textiel je wast.

De mate van vervuiling

Een stapel licht gedragen kleding heeft niet automatisch dezelfde dosering nodig als sterk vervuilde werkkleding.

De waterhardheid

Harder water kan invloed hebben op de benodigde dosering. De doseertabel op de verpakking houdt hier doorgaans rekening mee.

Automatische dosering

Wasmachines met automatische wasmiddeldosering kunnen zelf vloeibaar wasmiddel vanuit een reservoir toevoegen. Sommige systemen kunnen twee verschillende middelen gebruiken, bijvoorbeeld één voor bonte en één voor witte was.

Dat betekent niet dat je zomaar ieder wasmiddel in ieder reservoir kunt gieten. Volg de instructies van het betreffende doseersysteem en het gebruikte wasmiddel.

Speciale materialen

Sport-, outdoor- en technisch textiel kan eigen onderhoudsvoorschriften hebben. Functionele membranen, coatings en waterafstotende behandelingen kunnen specifieke producten of een nabehandeling vereisen.

Kies dan niet automatisch een middel puur omdat de stof zwart of gekleurd is.

Wasverzachter

Wasverzachter is geen wasmiddel. Het wordt tijdens een andere fase van het programma toegevoegd en heeft geen reinigende hoofdtaak. Voor sommige materialen is wasverzachter bovendien ongeschikt.

De beste werkwijze is daarom niet één universele fles voor alles, maar zo weinig verschillende middelen als praktisch mogelijk en zo specifiek als noodzakelijk.

Voor veel huishoudens betekent dat bijvoorbeeld:

• een middel voor witte was;
• een bontwasmiddel;
• eventueel een wol-/fijnwasmiddel wanneer zulke stoffen regelmatig worden gewassen.

Meer soorten kopen heeft alleen zin als het wasgoed daar daadwerkelijk om vraagt.